محمد مختاري شاعر، نويسنده ومترجم
زندگي نامه محمد مختاري شاعر، نويسنده ومترجم، که در۱۳۷۷ بعدازظهر روز پنجشنبه دوازدهم آذر توسط عمال رژيم سفاک جمهوري اسلامي ربوده شد و به قتل رسيد.
۱۳۲۱ يک ارديبهشت، محمد مختاري در مشهد به دنيا آمد.تحصيلات ابتدايي و متوسطه را در مشهد گذراند.
سپس وارد دانشگاه فردوسي شد و در سال ۱۳۴۸ در رشته ادبيات فارسي فارغالتحصيل شد.
۱۳۵۱-۱۳۴۶ انتشار اشعار در مجلات نگين و فردوسي و همکاري با مطبوعات ديگر. انتشار ترجمه واقعگرايي و داستان بلند از جان آپدايک.
۱۳۵۱ با مريم حسينزاده، نقاش، ازدواج کرد و حاصل اين ازدواج دو پسر به نامهاي سياوش و سهراب است.
۱۳۵۲ فعاليت خود را در بنيادشاهنامه فردوسي آغاز کرد و پس از مدتي به عضويت هيات علمي اين بنياد درآمد.
۱۳۵۵ انتشار مجموعه شعر در وهم سندباد.
۱۳۵۶ انتشار مجموعه شعر قصيدههاي هاويه.
۱۳۵۶ انتشار مجموعه شعر برشانه فلات.
۱۳۵۸ انتشار مجموعه شعر شعر ۵۷. تدريس در دانشگاه هنرهاي دراماتيک تا سال ۱۳۵۹( انقلاب فرهنگي ). همکاري فعال در نشر جنگ ادبي بيداران.
۱۳۵۹ دبيرکانون نويسندگان ايران تا سال ۱۳۶۰ , همکاري با کتاب جمعه.
۱۳۶۰ گردآوري مجموعه شعر بهار و واقعه، که در گرفتاري سال ۱۳۶۱ از ميان رفت.
۱۳۶۱ در ماه آذر دستگير و زنداني شد.
۱۳۶۳ زماني که او در زندان بود موسسه مطالعات و تحقيقات فرهنگي، کتاب داستان سياوش از شاهنامه را که توسط او تصحيح انتقادي شده بود، با حذف نام محمد مختاري و تنها با ذکر نامش در مقدمه کتاب به چاپ رساند.
۱۳۶۳ آزادي از زندان.
۱۳۶۶-۱۳۶۴ سرايش منظومه ايراني.
۱۳۶۸-۱۳۶۵ سرايش و گردآوري اشعار مجموعه خيابان بزرگ که از سه بخش تشکيل شده است. اول شعرهاي سالهاي ۵۸ تا ۶۱ که بسياري از آنها در نشريههاي گوناگون همان ايام به چاپ رسيده است. دوم شعرهاي ۶۴-۶۱ که بخشي سروده زندان است و بخشي شعرهاي جنگ. سوم شعرهاي سالهاي ۶۸-۶۵.
۱۳۷۰-۱۳۶۵ سرايش شعرهاي مجموعه سحابي خاکستري.
۱۳۶۵ عضويت در شوراي نويسندگان مجله دنياي سخن به مدت سه سال. همکاري با مطبوعات ديگر.
۱۳۶۸ سرايش شعر بلند" آرايش دروني" در ده بخش. انتشار" منظومه ايراني". انتشار" حماسه در رمز و راز ملي".
۱۳۶۹ انتشار" اسطوره زوال"(تبلور تضاد و وحدت در حماسه ملي
۱۳۷۱ عضويت در شوراي نويسندگان مجله تکاپو انتشار" زاده اضطراب جهان" (ترجمه ۱۵۰ شعر از ۱۲ شاعر اروپايي
۱۳۷۴-۱۳۷۱ سرايش شعرهاي مجموعه" وزن دنيا"
۱۳۷۱ تاليف کتاب هفتاد سال عاشقانه ( آنتولوژي شعر عاشقانه معاصر ايران از ۱۳۰۰ تا ۱۳۷۰. )
۱۳۷۲ انتشار انسان در شعر معاصر ( نقد و تحليل ادبي).
۱۳۷۳ انتشار تسونايوا ( ترجمه زندگينامه)
۱۳۷۴ انتشار" برگ گفت و شنيد" در کانادا ( مجموعه سخنرانيها درباره شعر و ادب و فرهنگ).
۱۳۷۵ انتشار آخماتوا ( ترجمه زندگينامه )
۱۳۷۶ انتشار نيما و شعر امروز در کتاب ريرا.
انتشار ماياکوفسکي ( ترجمه زندگينامه )
انتشار ماندلستام ( ترجمه زندگينامه)
شروع کار روي طرح مجموعه کتابهاي شاعران معاصر ايران که تنها مجلدهاي مربوط به آتشي، کسرايي و رويايي به انجام رسيد.
آماده سازي کتاب چشم مرکب ( نوانديشي از نگاه شعر معاصر ) براي چاپ.
۱۳۷۷ انتشار" تمرين مدارا" ( مجموعه مقالات فرهنگي. اجتماعي، سياسي).
۱۳۷۷ بعدازظهر روز پنجشنبه دوازدهم آذر توسط باند سعيد جان ( لقبي که سيد علي خامنه اي به سعيد امامي ميداد) ربوده شد و به قتل رسيد.
محمد مختاري در تدوين و انتشار متن ۱۳۴ نويسنده و از سرگيري فعاليت کانون نويسندگان ايران نقش فعالي داشت.
در ماه مهر ۱۳۷۷ به همراه پنج نويسنده ديگر که عضو کميته تدارک و برگزاري مجمع عمومي کانون نويسندگان ايران بودند به دادسراي انقلاب احضار شدهبود.
علي اشرف درويشيان:
محمد مختاري نقش به سزايي در احياي کانون نويسندگان ايران داشت. مختاري يکي از شاعران ومحققان موفق ايران است که کتابهايي در مورد اسطورهشناسي، تحقيقاتي درباره شاهنامه، و چند دفتر شعر را به ادبيات ايران هديه کرده است. مساله قابل ذکر اين است که مختاري قبل از آذر ۷۷ براي انتشار کتابهايش با مساله سانسور مواجه بود و تنها پس از فاجعه مرگش آثارش مجوز انتشارگرفتند.
او از اعضاي فعال و برجسته کانون نويسندگان ايران بود و در اين ارتباط از سال ۱۳۷۰ فعاليت گستردهاي را براي احياي کانون آغاز کرد. در سال ۷۰ کانون نويسندگان در مرحله جديدي قرار گرفت چرا که در اين سال با انتشار ( متن ۱۳۴ نفر) با توجه به آنچه که وضعيت اسفبار سانسور تلقي ميکرديم ، در آن زمان حرکتي در اين زمينه آغاز شد.
مختاري گفت ما نويسندهايم و با اين طرز تفکر بود که با همراه شدن با۱۳۴ نفر از نويسندگان ايراني متني را در جهان منتشر کرديم و اعتراض خود را نسبت به چنين مسائلي اعلام کرديم و مختاري از آن زمان بود که بسيار معروف شد.
محمد حکيمي يکي از اعضاي کانون نويسندگان ايران:
پرونده محمد مختاري پس از جلسه دادگاهي که در سال ۷۹ برگزار شد همچنان در هالهاي از ابهام به سر ميبرد.
در جلسه دادگاهي که در سال ۷۹ برگزار شد نقايصي به اين پرونده وارد شد مبني بر اين که بعضي از اعترافات سعيد امامي در اين پرونده منعکس نشده بود و همين عامل باعث شد که اين پروندهها به ديوان عالي کشور مجددا ارجاع شوند که نهايتا از آن ميان سه حکم اعلام شد و بقيه حکمها منتفي شدند.
پرونده مختاري و قربانيان آذر ۷۷ در حال حاضر مختومه است از طرف ديگر چون خانوادههاي اين قربانيان به دليل اعتراض در جلسه دادگاه شرکت نکردند , امکان اعاده دادرسي از نظر مرجع رسيدگي کننده به پرونده هم ميسر نشد.
خانوادههاي مختاري و قربانيان آذر ۷۷ در حال حاضر از مراجع داخلي قطع اميد کرده و شکايت خود را به کميسيون بشر ارجاع دادهاند.
ابوالفضل پاشا:
محمدمختاري با تلاش مستمر و پيگير در پيشبرد اهداف کانون نويسندگان نقش به سزايي داشت.
مختاري يکي از فعالان کانون نويسندگان بود که در دورههاي مختلف, عضو کانون بود. ضمن اين که اودر دورههاي اخير کانون يکي از مهرههاي اصلي به شمار مي رفت.
مختاري در به انجام رساندن اهداف کانون شور و اشتياق فراواني داشت و با صبر و حوصله برنامههاي کانون را دنبال ميکرد.
در سال ۷۲ قبل از اين که مجموعه شعرم را با عنوان " از آن همان ديروز " منتشر سازم, شعرهايي را به مختاري دادم و ايشان با صبرو حوصله اي که داشتند, در يک جلسه حضوري شعرهاي مرا نقد و بررسي کردند که نقدهاي بيغرض و روشنگانه او براي من بسيار با اهميت و راهگشا بود.
فريبرز رئيس دانا
محمد مختاري يکي از فعالان کانون نويسندگان به شمار ميرود که در احياي کانون نقشبه سزايي ايفا کرد که هيچوقت با تمام تهديدها از مسيري که انتخاب کردهبود منصرف نشد.
کانون نويسندگان ايران تا به امروز سه دوره را پشت سرگذاشته است که در هر مرحله کانون فعاليتش متوقف شد.
کانون دوم پيش از انقلاب و براي تحول و حرکت به سوي دموکراسي با تمام فشاري که از سوي دولت خودکامه وجود داشت به فعاليتش ادامه داد.
کانون سوم از سال ۶۷ و ۶۸ فعاليت مستمر خود را پيگرفت که فعالان اصلي براي احياي کانون در واقع با نام گروه مشورتي، با تمام مشکلاتي که وجود داشت اين جلسات را برگزار ميکردند که هسته اصلي اين گروه را علياشرف درويشان، هوشنگ گلشيري، دکتر رضا براهني محمد مختاري و محمدجعفر پوينده تشکيل ميدادند که در اين ميان پوينده و مختاري در اين زمينه وقت بيشتري ميگذاشتند.
با تمام تهديدها يي که وجود داشت, کانون فعاليت خود را ادامه داد و براي آزادي انديشه و آزادي قلم هزينه هاي سنگيني را پرداخت که از دست دادن مختاري وهمفکران ديگرش بخشي از اين هزينه ها بود.
سيمين بهبهاني:
محمد مختاري يکي از اعضاي هسته اصلي کانون نويسندگان در احياي کانون نويسندگان نقش بهسزايي داشت و هرگز باور نکرد که کانون نويسندگان تعطيل شده است.
محمد مختاري يکي از دوستان بسيار عزيز و فرهيخته بودند که در سال ۱۳۵۷ در کانون نويسندگان با وي آشنا شدم و پس از آن هرازگاهي دور هم جمع ميشديم و شعر ميخوانديم و اين دوستي بسيار عميق و پيوسته بودتا اين که در سال ۱۳۷۷، با مرگ محمدمختاري عمر اين دوستي به پايان رسيد.
در سالهاي قبل از انقلاب مختاري در بنياد شاهنامه مشغول به فعاليت بود و در سال ۶۱ با تغييراتي در اين بنياد به وجودآمد کار او در آنجا به پايان رسيد و مختاري در اين سالها به زندان افتاد.
مختاري پس از آزادي از زندان به کارهاي مطالعاتي و نوشتن شعر و مقالات ادبي ادامه داد و در اين راه به خاطر مسيري که او براي بيان انديشه برگزيده بود باعث شد که مرگ ناهنگامش جامعه ادبي ايران از وجود او محروم کند.
در زمان تعطيلي کانون نويسندگان ايران دور هم جمعميشديم, شعر ميخوانديم داستان ميخوانديم و در همان حال با پيگيري مستمر, مختاري سعي در حفظ هسته اصلي اين کانون داشت.
اميدوارم کشور ما تا به حدي از تعالي برسد که نيازي به کارهاي خفتبار اين چنيني وجو نداشته باشد.